آرامگاه شیخ زاهد گیلانی: جد مادری دودمان صفوی

آرامگاه شیخ زاهد گیلانی در روستای شیخانبر با گنبد هشت ترک فیروزه ای خود در دامنه کوه های پوشیده از مخمل سبز البرز چشم به راه ایستاده است تا طراوت، آرامش و نشاط را به رگ های شما تزریق کند.

شیخ زاهد کیست؟

تاج الدین ابراهیم کردی سنجانی، در سال 615 در سیاه رود گیلان متولد شد. وی از تبار شهر سنجان و صوفیان بزرگ خراسان بود که خانواده اش به گیلان مهاجرت کرده بودند. خانواده وی از دهخدایان سرشناس گیلان بودند و پیشه آنان کشاورزی بود. از این رو، اوقات او نیز به زراعت و برنج کاری می گذشت. وی معتقد بود کار کردن از صفات اولیای خداست و موجب نزدیکی به پروردگار می شود. به همین دلیل، خود کار می کرد و پیروانش را نیز به کار و تلاش توصیه می نمود. اجداد وی تا هفت جد شیخ بودند و جد هفتم او مرید بن الاشیخ بود. نسب او با چند پشت در آخر به حضرت علی می رسد.

شیخ زاهد در دوره کودکی به خدمت سید جمال الدین رسید و از مریدان او به شمار می رفت. از همان دوره کودکی آثار زهد در او دیده می شد.

شیخ زاهد؛ جد مادری دودمان صفوی:

شیخ صفی اردبیلی به مدت 15 سال از شاگردان شیخ زاهد بود و به دامادی او برگزیده شد. در اواخر عمر، شیخ زاهد نابینا گشته بود از این رو شیخ صفی الدین را به جانشینی خود انتخاب کرد. پس از مرگش، صفی الدین به اردبیل بازگشت و طریقت صفوی را بنیاد نهاد.

شیخ زاهد در سال 700 هجری قمری چشم از جهان فرو بست و گفته می شود در حوالی سیاه رود در غرب گیلان به خاک سپرده شد. روایت است که بعدا جسد او به این مکان منتقل شد و بر روی آن بقعه ای ساخته شد. با این حال، از آنجا که هیچ کتیبه ای مبنی بر دفن شیخ زاهد در اینجا وجود ندارد، و نیز بر اساس روایات تاریخی، مورخان در مورد مکان واقعی آرامگاه شیخ زاهد گیلانی شک دارند و مدفن واقعی اش را در همان روستای سیاه رود می دانند.

برای آشنایی بیشتر با این صوفی و زاهد گیلانی به کتابی درباره زندگی شیخ زاهد رجوع کنید که به دست سعید نفیسی نوشته شده است.

آرامگاه شیخ زاهد گیلانی:

بقعه شیخ زاهد در دو اتاق مربع و مستطیل شکل ساخته شده و قدمت آن به قرن نهم هجری و دوره صفوی می رسد. این بقعه در لاهیجان روستای شیخانبر واقع شده است.

بقعه در نهایت سادگی ساخته شده است. در سمت شمالی بقعه، ایوان طویلی با هفت فیلپا، در سمت شرقی ایوانی با شش فیلپا و در قسمت جنوبی نیز ایوان دیگری با شش فیلپا وجود دارد. دیوارهای ایوان 115 سانتی متر ارتفاع دارند و در آنها از کاشی های هفت رنگ دوره قاجار استفاده شده است. در قسمت های مختلف ایوان طاقچه هایی با طاق جناقی ساخته شده است.

زیباترین مشخصه در معماری این بقعه، گنبد هرمی و هشت ترک آن است که از دور می درخشد. گنبد با شیب تندی ساخته شده است تا آب باران در آن جمع نشود. سطح گنبد با کاشی کاری های زرد، آبی، سفید و سیاه تزئین شده است که در آنها از نقوش سنتی و گل دار استفاده شده است. سقف درونی بقعه دارای گچبری است و ازاره های آن با کاشی های رنگی و گلدار مزین شده اند.

ضریح چوبی سبز رنگی داخل آرامگاه شیخ زاهد گیلانی قرار دارد که به محل دفن شیخ مشهور است.

 

در کنار این مزار، قبر کاشی شده ای قرار دارد که گفته می شود محل دفن غلام شیخ زاهد است. در روایتی دیگر گفته می شد این قبر به پسر یا دختر تیمور گورکانی تعلق دارد، اما کتیبه ای که در نزدیکی قبر قرار دارد نشان می دهد که قبر متعلق به فردی تحت عنوان سید رضا ابن سید مهدی الحسینی باشکیجانی است که در 835 هجری قمری از دنیا رفته است.

آرامگاه شیخ زاهد گیلانی در دامنه کوه قرار گرفته و منظره اطراف آن بسیار چشم نواز است. مسیر دسترسی به مقبره در دامنه کوه کاملا سنگ فرش شده است، اما همراه داشتن کفش راحت برای رسیدن به آن ضروری است. برای اقامت در این منظره رویایی می توانید گزینه شب مانی در چادر یا اقامت در یکی از خانه های روستاییان را انتخاب کنید. لاهیجان نیز فاصله کمی با این روستا دارد، و می توانید برای ماندن از یکی از هتل های شهر استفاده کنید.

بهترین فصل بازدید از این منطقه، بهار و تابستان است که هم هوا مطبوع است و هم چشم انداز حوالی آرامگاه بسیار دلفریب است.

مسیر دسترسی به آرامگاه شیخ زاهد گیلانی:

آرامگاه شیخ زاهد گیلانی در روستای شیخانبر یا شیخانه در میان مزارع چای قرار گرفته است. این روستا 4 کیلومتر از شرق لاهیجان فاصله دارد. برای رسیدن به این بقعه، وارد جاده لاهیجان-لنگرود شود. پس از رسیدن به میدان شیخ زاهدی در سمت راست خود گنبد فیروزه ای این مقبره را مشاهده خواهید کرد.

لاهیجان و دیدنی های اطراف:

لاهیجان، شهر معطر از چای و بهارنارنج، روی زمینی جلگه ای ساخته شده است. این شهر گیلک نشین بزرگ ترین شهر شرق استان گیلان است و تپه ماهورهای آن به مزارع بوته های چای مزین شده است. لاهیجان از شمال به دریای خزر، از شرق به لنگرود، از جنوب به دیلمان و از غرب به آستانه اشرفیه می رسد. مردمانش عمدتا به کشت چای مشغولند. در سفر به این شهر زیبا، وقت برای بازدید از آن همه زیبایی و شکوه کم می آورید.

این شهر 800 ساله، پر از زیبایی های طبیعی و تاریخی است که برخی از مشهورترین آنها عبارتند از: شیطان کوه، تالاب سوستان، بام سبز لاهیجان، استخر تاریخی لاهیجان، تالاب امیر کلایه، و تله کابین لاهیجان.

روستای شیخانبر کجاست؟

این منطقه از نقاط دیدنی و گردشگری لاهیجان است که بر کمرکش کوه امتداد یافته و با درختان سرسبز پوشیده شده است. این منطقه در دوره پادشاهان صفوی مورد توجه آنان بوده و به دفعات از آن بازدید به عمل می آمد. زیارت آرامگاه شیخ زاهد گیلانی که جد مادری این سلسله به شمار می رود از دلایل سفر پادشاهان صفوی به این روستا بوده است. در اطراف این بقعه، آثاری از خرابه های آجری و میدان مشق سپاهیان وجود دارد که نشانه حضور لشگریان در این منطقه در آن دوران بوده است.

شخصیت مهم و تاثیرگذار شیخ زاهد، جاذبه های طبیعی این منطقه، سبک خاص معماری آرامگاه شیخ زاهد گیلانی و آرامش مناطق اطراف سبب گشته که این منطقه از قدم تا امروز به یکی از مقاصد گردشگری زیارتی و تفریحی مهم گیلان تبدیل شود.

متن دیدگاه‌ها

یک نظر ارسال کنید