قلعه گردن رودسر: حکایت تاریخ در دل طبیعت

شهر رودسر تلفیقی است از شاهکارهای بی بدیل که حاصل آمیزش ساحل، کوهستان های جنگلی، دشت ها و رودخانه های پر آب است و آثار تاریخی کهن که حکایت از پیشینه دیرین مردمان آن دارد. روستای تول لات، در شهرستان رودسر یکی از آن مکان های دیدنی در استان گیلان است که تاریخ، خود را در دل طبیعت جا کرده است تا جلوه ای تازه پیش روی گردشگران خلق کند. قلعه گردن رودسر بر بام منظره ای دلکش مشرف به رودخانه پلرود قرار گرفته است. جاذبه های طبیعی گیلان آن قدر طرفداران خود را دارد که شاید کمتر زمانی برای بازدید از دیگر زیبایی های این شهر باقی بماند. اما این بار کوله بار خود را ببندید و در دیار میرزا کوچک خان جنگلی با تاریخ همراه شوید.

قلعه گردن رودسر
قلعه گردن رودسر

مشخصات معماری قلعه:

قلعه گردن رودسر در ارتفاع 80 متری و مشرف به مناظر زیبای اطراف رودخانه پلرود ساخته شده است. طول این قلعه تاریخی حدودا 50 متر و عرض آن 40 متر است. به احتمال زیاد این قلعه در سه طبقه ساخته شده است. مساحت تقریبی قلعه 500 متر است و در ارتفاع 200 متری از سطح دریا قرار گرفته است. دیوارها با ضخامتی در حدود یک متر هنوز هم تا حد زیادی در برابر سرد و گرم روزگار طاقت آورده اند. سوراخ هایی در قسمت داخلی دیوارهای جنوبی وجود دارد که از تیرریزی های چوبی و طبقاتی بودن بنا حکایت دارد.

در قسمت شرقی قلعه گردن رودسر سکوهایی از سنگ دیده می شود که احتمالا زمانی از آنها به عنوان پله استفاده می شده و ورودی قلعه بوده اند. ورودی اصلی بنا از جهت جنوب و رو به منظره رودخانه باز می شده است.

در ساخت این بنای تاریخی سنگ به کار رفته است. ترکیبی از ملات ساروج و خاکستر بهترین گزینه برای استحکام بخشی به این بنا در رطوبت هوای منطقه بوده است. با این حال، در زلزله سال 1369، بخش هایی از قلعه گردن رودسر از بین رفته است.

 

پیشینه تاریخی:

در اسناد و کتب تاریخی گیلان، پیشینه ساخت این قلعه را به دوره سلجوقیان نسبت داده اند، اما وجود خندق هایی در اطراف آن حاکی از طولانی تر بودن قدمت آن است. با مطالعه مواد به کار رفته در ساخت بنا و تحقیقات صورت گرفته در طی کاوش های باستان شناسی در اطراف قلعه می توان گفت که قلعه گردن رودسر جزو اولین بناهای استان گیلان است.

در کاوش های باستان شناسی اخیر در اطراف قلعه گردن، باستان شناسان به یک گور دسته جمعی رسیدند. وضعیت گور حکایت از تعلق آن به خانواده شخص مهمی می کند. این گور در سمت شمال شرقی قلعه و در 200 متری رود کشکوه یافت شد که چندین اسکلت در آن آرام گرفته اند. رطوبت بالای منطقه و قرارگیری آن در نزدیکی ساحل رودخانه باعث شده است که بخش زیادی از اسکلت ها و اشیای سفالی دفن شده به همراه آنها از بین رفته باشند.

از این گور چندین اسکلت به دست آمده است که کاملا پوسیده اند و 16 شی برای زندگی پس از مرگ در کنار آنها دفن شده است. سفال های یافت شده در گور در پی تماس با ابزارالات کاوش های باستانی و رطوبت بالای منطقه تا حد زیادی ترک خورده اند. یکی از اشیای ارزشمند به دست آمده از این کاوش، تبری دو لبه ساخته شده از مفرغ است که در جلوی ورودی گور کشف شد.

ویژگی های این گور در استان گیلان بی همتاست. گور به صورت شش ضلعی ساخته شده و تخت سنگ بسیار بزرگی آن را پوشانده است. دیوارهای سنگ چین شده ورودی آن را تشکیل می دهند که باعث تفاوت آن با سایر گورهای کشف شده در گیلان دارد. کف گور با سنگ های کوچکی پوشیده شده است و لایه ای از ذغال و خاکستر برای افزایش مقاومت آن در برابر رطوبت ریخته شده است. طرز قرارگیری هر یک از اجساد در جهت متفاوتی است که می تواند حاکی از زمان های متفاوت تدفین و جهت شعاع نور باشد. قدمت این گور دو هزار و پانصد تا دو هزار و هشتصد سال تخمین زده شده است.

قلعه گردن در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۴۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه گردن
قلعه گردن

دیدنی های اطراف قلعه گردن رودسر:

تماشای توامان تاریخی و طبیعت در قلعه گردن رودسر میسر شده است. منظره فوق العاده ای در اطراف این قلعه وجود دارد و از ارتفاع قلعه می توانید خود را در محاصره باغات چای ببینید. مسیر جذاب رسیدن به قلعه از رودخانه سه موش، سفید آب، پلام دره، آب معدنی سجیران و طبیعت چشم نواز اشکورات رودسر و املش می گذرد. فاصله این قلعه از پارک جنگلی سفید آب تنها 9 کیلومتر است و آبشار سجیران در فاصله 16 کیلومتری از آن قرار گرفته است.

آبشار گرمابدشت، مدرسه همت، سی پل، آرامگاه هفت امام رودبارک، و دریاچه صمدآباد از دیگر جاذبه های دیدنی اطراف قلعه گردن رودسر هستند.

مسیر دسترسی:

فرقی نمی کند از کجا برای دیدن قلعه گردن رودسر راهی شده اید. منظره شالیزارهای اطراف قلعه گردن خستگی را از تن شما به در می کنند. از مسیر رشت به سمت شرق گیلان برانید. پس از طی 70 کیلومتر به شهر رودسر می رسید. از رودسر به سمت رحیم آباد رانندگی کنید. در فاصله یک کیلومتری از روستای تول لات، قلعه گردن رودسر واقع شده است. برای تماشای تاریخ باید 300 متر از دل شالیزارها حرکت کنید و خود را به ساحل رودخانه پلرود برسانید. از پل چوبی رودخانه عبور کنید تا به این قلعه تاریخی برسید.

شهر رودسر:

این شهر در شرقی ترین قسمت گیلان قرار گرفته است و به دلیل همسایگی با دریای خزر دارای یکی از زیباترین سواحل استان است. فاصله آن از رشت حدود 72 کیلومتر است. این شهر از دو بخش کوهستانی و جلگه ای تشکیل شده است که رودهایی از قبیل پلرود و شلمانرود در آنها جاری هستند. مردمان این خطه گیلکی هستند و به زبان گیلکی صحبت می کنند. شهر رودسر دارای چهار بخش مرکزی، چابکسر، رحیم آباد و کلاچای است.

آب و هوای این خطه در قسمت کوهستانی سردسیر و در حاشیه جنوبی آن، در امتداد دریای خزر و مناطق جلگه ای، مرطوب است.

همانند اغلب شهرهای شمالی، چای، برنج و مرکبات از عمده محصولات کشاورزی این شهر است. در کنار این محصولات، فندق، سیب زمینی و کیوی نیز تولید می شوند. گل گاو زبان این شهر بسیار مشهور است.

 

متن دیدگاه‌ها

یک نظر ارسال کنید